Thursday, January 1, 2026


 

नूतन वर्ष अभिनंदन 

नवीन वर्ष म्हणजे नव्या आशा, नवे स्वप्न आणि नव्या सुरुवातीचा उत्सव. मागील वर्षातील अनुभव, यश–अपयश यांकडून शिकत पुढे जाण्याची ही एक सुवर्णसंधी असते. नूतन वर्ष आपल्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवून आणावे, हीच प्रत्येकाची अपेक्षा असते.

नवीन वर्षाचे स्वागत करताना आपण केवळ आनंद साजरा करत नाही, तर स्वतःकडेही प्रामाणिकपणे पाहतो. कोणत्या सवयी बदलायला हव्यात, कोणती नाती अधिक जपायला हव्यात आणि कोणती स्वप्ने पूर्ण करायची आहेत, याचा विचार करण्याची ही योग्य वेळ आहे. उत्साह, आत्मविश्वास आणि कृतज्ञतेने भरलेले मन घेऊन जेव्हा आपण नव्या वर्षात पाऊल टाकतो, तेव्हा जीवन अधिक सुंदर आणि अर्थपूर्ण बनते.

नूतन वर्ष प्रत्येकाच्या आयुष्यात सुख, आरोग्य, समाधान आणि यश घेऊन येवो. सर्वांच्या जीवनात आनंदाचे, प्रेमाचे आणि शांततेचे क्षण नांदो—हीच नूतन वर्षाच्या शुभेच्छा!


🎯 नूतन वर्षाचे संकल्प

  1. आरोग्याची काळजी घेणे – नियमित व्यायाम, संतुलित आहार आणि पुरेशी विश्रांती.

  2. वेळेचे योग्य नियोजन – वेळेचा सदुपयोग करून कामे वेळेत पूर्ण करणे.

  3. सकारात्मक विचारसरणी ठेवणे – अडचणींना धैर्याने सामोरे जाणे.

  4. नवीन कौशल्ये शिकणे – वैयक्तिक व व्यावसायिक विकासासाठी प्रयत्न करणे.

  5. नाती जपणे – कुटुंब, मित्र आणि समाजाशी प्रेमळ वागणे.

  6. पर्यावरण संवर्धन – निसर्गाची काळजी घेणे व स्वच्छतेची सवय लावणे.

  7. स्वतःसाठी वेळ काढणे – मानसिक शांततेसाठी छंद जोपासणे.

Wednesday, December 17, 2025

 

कोकणात वाढती थंडी : बदलते हवामान आणि परिणाम. 

कोकणात गेल्या काही दिवसांपासून थंडीचा कडाका चांगलाच वाढला आहे. उत्तर भारतातून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांच्या प्रवाहामुळे (Cold Wave) आणि अरबी समुद्रातील काही बदलांमुळे किनारपट्टीच्या भागात तापमानाचा पारा लक्षणीयरीत्या खाली घसरला आहे. नेहमी दमट आणि उबदार हवामान असणाऱ्या कोकणात ही 'गुलाबी थंडी' कधी आनंददायी तर कधी चिंतेचा विषय ठरत आहे.

कोकणातील हवामान बदलाची प्रमुख कारणे

  • उत्तर भारतीय शीतलहरी: हिमालयीन पट्ट्यात होणारी बर्फवृष्टी आणि तिथून वाहणारे थंड वारे महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीपर्यंत पोहोचल्याने किमान तापमानात मोठी घट झाली आहे.

  • पश्चिमी विक्षोभ (Western Disturbance): हवामानातील या बदलांमुळे वाऱ्यांची दिशा बदलली असून, त्याचा थेट परिणाम कोकणच्या वातावरणावर झाला आहे.

  • समुद्रातील बदल: चक्रीवादळांची निर्मिती किंवा समुद्राच्या पाण्याचे बदलणारे तापमान यामुळे जमिनीवरील हवेत कोरडेपणा वाढून थंडीचा जोर वाढला आहे.


वाढत्या थंडीचे विविध क्षेत्रांवरील परिणाम

वाढत्या थंडीचे परिणाम प्रामुख्याने शेती, आरोग्य आणि मासेमारीवर दिसून येत आहेत:

१. शेती आणि बागायतीवर परिणाम

कोकणची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने आंबा आणि काजूवर अवलंबून आहे. बदलत्या हवामानाचा या पिकांवर मोठा परिणाम होतो:

  • आंबा (हापूस): कडाक्याच्या थंडीमुळे आंब्याला मोहोर येण्याची प्रक्रिया लांबणीवर पडू शकते किंवा आलेल्या मोहोराची गळती होऊ शकते. जास्त थंडीमुळे 'तुडतुडे' आणि 'भुरी' रोगाचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता असते.

  • काजू: अचानक वाढलेली थंडी काजूच्या फळधारणेसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते.

२. आरोग्यावर परिणाम

किमान तापमानात झालेली मोठी घट नागरिकांच्या आरोग्यासाठी काही समस्या निर्माण करत आहे:

  • श्वसनाचे विकार: थंड आणि कोरड्या हवेमुळे लहान मुले आणि वृद्धांमध्ये खोकला, सर्दी आणि दम्याचा त्रास वाढला आहे.

  • हृदयविकार आणि रक्तदाब: कडाक्याच्या थंडीत रक्तवाहिन्या आकुंचन पावल्याने रक्तदाबाचे रुग्ण वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.

  • संसर्गजन्य रोग: सध्याच्या वातावरणात व्हायरल फिव्हर आणि न्यूमोनियाचा धोकाही वाढला आहे.

३. मासेमारी आणि जनजीवन

  • मासेमारी: समुद्रातील वाऱ्यांचा वेग आणि थंडीमुळे मासेमारीच्या उत्पादनावर परिणाम झाला आहे. खोल समुद्रात जाणाऱ्या मच्छिमारांनाही थंड वाऱ्यांचा सामना करावा लागत आहे.

  • पर्यटन: जरी थंडी पर्यटकांना आकर्षित करत असली, तरी रात्रीचा वाढलेला गारठा स्थानिक जनजीवनावर परिणाम करत असून लोक शेकोट्यांचा आधार घेताना दिसत आहेत.


हवामान बदलावर उपाय आणि काळजी

  • बागायतदारांनी पिकांवर कीड पडू नये म्हणून तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने फवारणी करावी.

  • नागरिकांनी पहाटे आणि रात्री उबदार कपड्यांचा वापर करावा.

  • आहारात ऊब देणाऱ्या पदार्थांचा समावेश करावा आणि पुरेसे पाणी प्यावे.

आपण  वरील लेख सविस्तरपणे वाचल्याबद्दल धन्यवाद! लवकरच भेटू पुढील नवीन विषयासह...

Thursday, December 4, 2025

 


आज 🌕 स्वर्गात दिसणार Cold Supermoon

आज 🌕 स्वर्गात दिसणारा Cold Supermoon 2025 म्हणजेच “सुपरमून” आहे, आणि 2025 वर्षाचा संपूर्णपणे सर्वात मोठा/तेजस्वी चंद्र होण्याची शक्यता आहे.

🌝 सुपरमून म्हणजे काय?

  • Supermoon असा म्हटलं जातं जेव्हा चंद्र Earth's (पृथ्वी) भोवतीच्या कक्षेत येऊन आपल्या पृथ्वीला जवळच्या बिंदूवर (perigee) असतो आणि त्यावेळी पूर्णिमा (Full Moon) असेल. 

  • त्यामुळे त्या रात्री चंद्र सामान्य पूर्णिमेपेक्षा थोडा मोठा आणि खूपच चमकदार दिसतो. काही स्रोत म्हणतात की सामान्य पूर्णिमेपेक्षा तो १०–१४% मोठा आणि अगदी ३०% पर्यंत अधिक उजळ दिसू शकतो. 

  • त्यामुळे आजचा चंद्र सर्वसाधारण पूर्णिमेपेक्षा स्पष्टपणे जास्त मोठा व तेजस्वी दिसण्याची शक्यता आहे. 

  • खूप लोकांना चंद्र आकाशात सरळ वर असताना, त्याचा आकार जास्त लक्षात येतो असा वाटतो; पण खरं मोठेपण — चंद्र उगवताना किंवा अस्ताला जाताना (horizon) असताना moon-illusion मुळेच लोकांना तो “विशाल” वाटतो.

  • 🕯️ सुपरमून कसा पाहावा — काही टिप्स.

    • सूर्य अस्त झाल्यावर थेट पूर्वेकडील आकाशाकडे (east horizon) पाहा — चंद्र उगवताना तो विशेष प्रभावात दिसतो. 

    • हवामान नीट असेल तर दूरदूरवर आडले जाणारे घर, झाड, पर्वतांना पार्श्वभूमी ठेवून पाहणे या दृष्टिकोनातून चंद्र मोठा/तेजस्वी दिसतो.

    • टेलिस्कोप किंवा दूरदूरातील उच्च-झूम क्षमतायुक्त कॅमेरा असल्यास, काही तपशील — जसे की चंद्राच्या पर्वतांच्या सावल्या, त्याच्या उजळ झालेल्या किनाऱ्यांचा कांहीसा अनुभव घ्यावा, पण साध्या राखाडी रात्रीही — सुपरमून अनुभवण्यास पूर्ण पुरेसे आहे.

Tuesday, October 21, 2025


लक्ष्मीपूजन माहिती

लक्ष्मीपूजन हा दीपावलीतील सर्वात महत्त्वाचा दिवस आहे. या दिवशी धनाची व समृद्धीची देवी महालक्ष्मी यांची पूजा केली जाते. हिंदू पंचांगानुसार हा दिवस कार्तिक महिन्यातील अमावस्या या तिथीला साजरा केला जातो.
लक्ष्मीपूजन केल्याने घरात धन, धान्य, समृद्धी आणि सुख-शांती नांदते असे मानले जाते. या दिवशी व्यापारी, शेतकरी, गृहिणी — सर्वजण आपल्या व्यवसायस्थळावर आणि घरात लक्ष्मीपूजन करतात.

🌼 पूजनाची तयारी

  1. घर स्वच्छ करून दरवाजाला तोरण बांधले जाते.

  2. रांगोळी काढून पूजा स्थळ सुंदर सजवले जाते.

  3. महालक्ष्मीचे चित्र किंवा मूर्ती स्थापन केली जाते.

  4. नव्या किंवा स्वच्छ कपड्यांमध्ये पूजन केले जाते.


🌼 पूजा विधी

  1. प्रथम गणपती पूजन केले जाते.

  2. पूजेमध्ये आचमन, प्रार्थना, देशकाल उच्चारणे, संकल्प, श्री गणपतिपूजन, कलशपूजन, घंटीपूजन, दीपपूजन इत्यादी विधी असतात.

  3. नंतर महालक्ष्मी, कुबेर आणि सरस्वती यांची पूजा होते.

  4. सोनं, नाणी, हिशेब पुस्तके आणि साधने यांनाही पूजा केली जाते.

  5. लक्ष्मी आदी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात.

  6. आरती करून ने, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना प्रसाद वाटला जातो.


🌼 विशेष गोष्टी

  • या दिवशी दिवे लावल्याने अंधार आणि दु:ख नष्ट होतात.

  • लक्ष्मी पूजनानंतर लक्ष्मी देवी घरात प्रवेश करते अशी श्रद्धा आहे.

  • लोक एकमेकांना "शुभ दीपावली" म्हणून शुभेच्छा देतात.

 

Friday, October 17, 2025


 

🪔 धनत्रयोदशीची माहिती (Dhantrayodashi / Dhanteras)

धनत्रयोदशी हा दिवाळी सणाचा पहिला दिवस असतो. हा दिवस त्रयोदशी तिथीला येतो (आश्विन कृष्ण पक्ष). या दिवशी धन्वंतरी देवता आणि माता लक्ष्मी यांची पूजा केली जाते.

१. धन्वंतरी जयंती

​धनत्रयोदशी हा दिवस 'देवांचे वैद्य' भगवान धन्वंतरी यांची जयंती म्हणून साजरा केला जातो.

​समुद्रमंथनाच्या वेळी याच दिवशी भगवान धन्वंतरी अमृत कलश घेऊन प्रकट झाले होते.

​आयुर्वेद जाणणारे आणि वैद्य मंडळी या दिवशी धन्वंतरी देवाचे पूजन करतात आणि लोकांच्या दीर्घायुष्य व आरोग्यासाठी प्रार्थना करतात.

​२. श्री लक्ष्मीतत्त्व:

संध्याकाळी घरात दीप प्रज्वलन करून लक्ष्मी पूजन केले जाते.

धनत्रयोदशीला श्री लक्ष्मीचे तत्त्व पृथ्वीवर मोठ्या प्रमाणात येते.

​'धन' म्हणजे शुद्ध लक्ष्मी.

​या दिवशी मनुष्याचे व्यवस्थित पोषण होण्यासाठी साहाय्य करणाऱ्या धनाची (संपत्तीची) पूजा केली जाते.

​व्यापारी वर्ग या दिवशी आपल्या तिजोरीचे पूजन करतात, कारण त्यांच्या दृष्टीने या दिवसापासून नववर्षाला सुरुवात होते.

​सत्कार्यासाठी धन अर्पण करणे ही लक्ष्मीची खरी पूजा आहे.

​३. यमदीपदान :

धनत्रयोदशी हे मृत्यूचे देवता यमदेव यांच्याशी संबंधित व्रत आहे.

​अकाल मृत्यू टाळण्यासाठी या दिवशी सायंकाळी गव्हाच्या पिठाचा दिवा (किंवा तेरा दिवे) तयार करून घराबाहेर दक्षिणेला तोंड करून ठेवले जातात, याला 'यमदीपदान' म्हणतात. यमदेवासाठी हे दीपदान केले जाते.

​४. आरोग्य आणि कडुलिंब:

या दिवशी धन्वंतरी देवाला कडुलिंब आणि साखर याचा प्रसाद वाटला जातो.

​कडुलिंबाची उत्पत्ती अमृतापासून झाली आहे, जी धन्वंतरीचे अमृततत्त्व देणारे स्वरूप दर्शवते.

​दररोज पाच-सहा कडुलिंबाची पाने खाल्ल्यास व्याधी होण्याची शक्यता कमी होते, असे सांगितले जाते.

​५. खरेदीची प्रथा:

या सणानिमित्त नवीन सोन्याचे दागिने विकत घेण्याची प्रथा आहे.

​भांडी खरेदी करण्याचीही परंपरा आहे.

🔸 संदेश

“धनत्रयोदशीच्या हार्दिक शुभेच्छा! आरोग्य, संपत्ती आणि आनंद लाभो.”

Monday, October 6, 2025

 

🌕 कोजागिरी पौर्णिमा:-

कोजागिरी पौर्णिमा ही हिंदू धर्मातील अत्यंत सुंदर आणि आनंददायी सणांपैकी एक आहे. हा सण आश्विन महिन्याच्या पौर्णिमेला म्हणजेच शरद ऋतूतील थंडगार रात्री साजरा केला जातो. या पौर्णिमेला “शरद पौर्णिमा” किंवा “रास पौर्णिमा” असेही म्हटले जाते.

या रात्री आकाशात चंद्र पूर्णत्वाने तेजस्वी होतो. शरद ऋतूतील स्वच्छ आकाशात चांदण्यांचा साजरा मोहक वाटतो. लोक या रात्री चंद्रप्रकाशात बसून दूध आणि पायसम (दुधात साखर, वेलदोडा, बदाम, पिस्ता इत्यादी घालून तयार केलेला पेय) पिण्याची परंपरा पाळतात. असे मानले जाते की या रात्री चंद्राच्या किरणांमध्ये औषधी गुण असतात, जे शरीर आणि मनाला आरोग्यदायी ठरतात.

पुराणानुसार, या रात्री देवी लक्ष्मी पृथ्वीवर भ्रमण करते आणि ‘को जागर्ति?’ म्हणजे “कोण जागे आहे?” असा प्रश्न विचारते. जे लोक त्या रात्री जागे राहून भजन, कीर्तन, पूजन करतात, त्यांच्यावर देवी लक्ष्मी प्रसन्न होते, अशी श्रद्धा आहे. त्यामुळे याला “कोजागिरी” असे नाव पडले आहे.

ग्रामीण भागात शेतकरी वर्ग हा सण मोठ्या उत्साहाने साजरा करतो. तर शहरांमध्ये लोक छतावर किंवा अंगणात चांदण्यांच्या प्रकाशात बसून परिवारासोबत हसत-खेळत हा सण साजरा करतात. काही ठिकाणी समाजभोजन, काव्यस्पर्धा, संगीत मैफिली इत्यादी कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

या सणाचा मुख्य संदेश म्हणजे आनंद, आरोग्य आणि ऐक्य. कोजागिरी पौर्णिमेच्या चांदण्यासारखे आपले जीवनही उजळावे, सर्वांनी मिळून एकत्र राहावे आणि निसर्गाच्या सौंदर्याचा आस्वाद घ्यावा, हाच या सणाचा खरा अर्थ आहे.


✨ कोजागिरी पौर्णिमेच्या सर्वांना हार्दिक शुभेच्छा! ✨

Wednesday, October 1, 2025


मनात मान तेच सोन्याचं पान.. 
विजयादशमीच्या हार्दिक शुभेच्छा


दसरा किंवा विजयादशमी हा हिंदू धर्मातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध सण आहे. हा सण आश्विन शुद्ध दशमी या दिवशी साजरा केला जातो. हा सण वाईटावर चांगल्याचा विजय, धर्माचे अधर्मावर विजय आणि देवी दुर्गेचा महिषासुरावर विजय यांचे प्रतीक आहे. प्रभू श्रीरामांनी रावणाचा वध करून सीतेची सुटका केली, याच्या स्मरणार्थ तसेच देवी दुर्गेने महिषासुराचा वध केला, या दोन्ही घटनांचा आनंद साजरा करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो.  

महत्त्व व पार्श्वभूमी

  • राम-रावण युद्ध: या दिवशी श्रीरामाने रावणाचा पराभव करून अधर्मावर धर्माचा विजय मिळवला.

  • महिषासुर मर्दिनी: देवी दुर्गेने या दिवशी राक्षस महिषासुराचा वध करून सृष्टीत शांतता प्रस्थापित केली.

साजरा करण्याची पद्धत

  • रावण दहन: अनेक ठिकाणी रावण, कुंभकर्ण व मेघनाद यांच्या पुतळ्यांचे दहन केले जाते.

  • आयुध पूजन: व्यापारी, शेतकरी, कारागीर व सैनिक आपली शस्त्रास्त्रे, साधने व वाहने यांची पूजा करतात.

  • सीमोल्लंघन: एकमेकांना सोन्याची पाने (आपट्याची पाने) देऊन "सोनेरी" समृद्धीची शुभेच्छा देतात.

सांस्कृतिक अर्थ

दसरा हा सण सत्य-असत्य, चांगुलपणा-वाईटपणा, धर्म-अधर्म यामधील संघर्षात शेवटी नेहमीच सत्य आणि धर्माचाच विजय होतो याचा संदेश देतो.

नवरात्रीचा समारोप: दसरा हा नऊ दिवस चालणाऱ्या नवरात्री उत्सवाचा शेवटचा दिवस आहे.

  नूतन वर्ष अभिनंदन  नवीन वर्ष म्हणजे नव्या आशा, नवे स्वप्न आणि नव्या सुरुवातीचा उत्सव. मागील वर्षातील अनुभव, यश–अपयश यांकडून शिकत पुढे जाण...